Perfectionisme, heb jij daar last van?

Jij last van perfectionisme? Welnee, met kerst heb je alles prima geregeld zonder al teveel stress.
Pfoe, fijn dat het weer achter de rug is.

Beetje jammer

Wel een beetje jammer dat ondanks alle goede voorbereidingen toch niet alles goed ging. Je twijfelt of iedereen het diner wel lekker vindt, of de boontje wel warm genoeg zijn en het vlees niet te gaar is. Je schoonzus heeft het voorgerecht gemaakt en nee, zo zou jij het zeker niet gedaan hebben. Eigenlijk zag ’t er niet uit, helemaal niet zo netjes verzorgd. Maar ach, voor haar geen probleem, maar van jou wordt toch echt wel verwacht dat alles tot in de puntjes verzorgd is?

Kerstdiner-perfectionisme

Kan het zijn dat je last hebt van perfectionisme?

Er zijn 3 types perfectionisme

  • Je wilt het zelf perfect doen
  • Je wilt dat je omgeving het perfect doet
  • Je bent ervan overtuigd dat je omgeving wil dat jij het perfect doet.

Veel hoogbegaafden hebben hier last van doordat zij denken dat ze alles goed moeten kunnen en zij ervan overtuigd zijn dat de omgeving vindt dat ze alles perfect moeten kunnen.
Dit kan persoonlijke problemen opleveren, maar ook problemen met mensen waar je mee samenwerkt.

Perfectionisme en faalangst

Het perfectionisme is onlosmakelijk verbonden aan hoogbegaafdheid als onderdeel van het Zijnsluik Er worden hoge doelstellingen gesteld die kunnen leiden tot faalangst en zelfs vluchtgedrag. 

Hierdoor heb je geen plezier meer in wat je aan het doen bent, doordat je bang bent om het fout of niet goed genoeg te doen. Het kan zelfs zo zijn dat je het dan maar uit de weg gaat, met het excuus dat is echt allemaal te druk voor jou.

Herkenbaar?

Kijk eens naar onderstaand lijstje. Staan er veel punten op die eigenlijk wel voor jou gelden?

11 kenmerken van perfectionisme

  • Geen ruimte voor fouten
  • Specifieke manier doen
  • Alles of niets
  • Het gaat om het eindresultaat
  • Streng op jezelf
  • Depressief/teleurgesteld wanneer je je doel niet bereikt
  • Hoge standaard/eisen, lat hoog leggen
  • Succes is niet genoeg, het kan altijd beter/meer
  • Uitstellen tot het juiste moment
  • Je besteed veel tijd om iets te perfectioneren
  • Constant fouten zien die anderen niet zien
Perfectionisme

En… zijn er veel kenmerken die bij jou eigenlijk voorkomen. Misschien toch eens tijd om daar even de tijd voor te nemen. 

Zou jij hier wat aan willen doen
zodat je het niet doorgeeft aan je kinderen?

Let op je gedrag en taalgebruik

Je kinderen nemen een voorbeeld aan de manier zoals jij praat en je gedraagt. Als jij als ouder zeer kritisch bent op je omgeving en je lat erg hoog legt voor jezelf, dan zullen je kinderen dit gedrag (onbewust) proberen na te doen. Dingen horen als “Ik heb het verknald op mijn werk, ik kan wel doodgaan. Het is echt een ramp” kunnen grote indruk maken op kinderen.

Perfectionisme en kinderen

Zo kan het gebeuren dat je kind bepaalde dingen ineens helemaal niet meer doet of geven voortijdig opgeeft, zoals die kleuter in de klas die niet wil kleuren of schilderen, omdat hij nooit een tekening kan maken die echt op zijn vader lijkt)

Perfectionisme bij een hoogbegaafd kind betekent dat de (te) lat hoog gelegd wordt. Het is een uitdaging voor opvoeders de kinderen te helpen hun doelen realistisch te leggen, zonder daarbij het vertrouwen van het kind te verliezen.

Betts & Neihart zijn tot 6 profielen gekomen waarbij in het aangepaste succesvolle profiel het kind alleen bezorgd is om het cijfer, waarschijnlijk geen toegang heeft tot een uitdagend curriculum. Hierdoor hebben ze nooit geleerd zichzelf uit te dagen en spelen ze altijd op safe

Verwachtingen door perfectionisme

 Stel dat je zoon erg trots is op zichzelf omdat hij een goed cijfer heeft gehaald voor zijn wiskundeproefwerk. En in plaats van deze blijdschap met hem te delen, wordt er tegen hem gezegd dat er verwacht wordt dat hij het de volgende keer nog beter zal doen. Dit wordt gezegd doordat  gezien is dat hij er weinig moeite voor gedaan heeft.

Hierdoor kan het zijn dat kinderen denken dat ze niet goed genoeg zijn. Hierdoor kunnen ze denken dat ze nooit in staat zullen zijn om aan de verwachtingen van hun ouders, leerkrachten of familieleden te voldoen.  

Whitley kwam tot 6 typen waarbij de verborgen perfectionist slordig en slecht voorbereid werk levert. Dit komt door de eigen verwachting en de verwachting waarvan aangenomen wordt dat anderen die hebben.

Verborgen perfectionisme

Veel verborgen perfectionisten geven volgens Whitley aan dat hun ouders dat van hen verwachten en bovendien geloven ze dat het nooit goed genoeg is. Deze kinderen besluiten dat ze beter niets kunnen doen doordat ze zij niet aan die (eigen) hoge eisen kunnen voldoen. 

Hierdoor kan jouw kind zich ontmoedigt en beschaamd voelen doordat ze niet voldoet aan;

  • haar eigen idealen,
  • het idee hoe ze zich zouden moeten gedragen,
  • de veronderstelling hoe ze zich zou moeten voelen
  • hoe ze zou moeten denken.

Het is toch niet de bedoeling dat we onze kinderen op een spoor zetten dat maar één richting heeft, naar onze verwachtingen.  En dat wanneer ze niet voldoen aan die verwachtingen, ze niet de verwachte resultaten halen we tot de conclusie komen dat ze onderpresteren? En even uit het oog verliezen of dat ook de verwachting van je kind is en of je kind eigenlijk wel dat resultaat wil halen.

Ben jij (te) kritisch door jouw perfectionisme?

Perfectionisme

Een perfectionist bepaalt hoe de dag verloopt, stelt vele regels voor zichzelf die nageleefd moeten worden. Zo moet het huis goed schoon zijn, alle boodschappen in huis, haar werk perfect in orde zijn en wil ze ook nog een goede echtgenote zijn. Een perfectionistische ouder is kritisch en bepaalt ook vele regels voor haar kinderen en is hier bijzonder strikt in. Hierdoor voelt haar kind zich niet begrepen of gehoord.

Bovendien kan het kind tot de conclusie dat het belangrijker is om de regels op te volgen. Dat regels opgevolgd worden en er gehoorzaamd wordt is schijnbaar belangrijker. Belangrijker dan de behoeftes van je kind, haar ideeën, emoties, eigen mening en begrip.

 

 

Dat is toch niet wat je wilt?

 

Hiertoe kan perfectionisme van een ouder wel leiden. Wanneer je hierboven toch wel een groot aantal van de kenmerken perfectionisme hebt herkend zou ik toch eens de tijd nemen om dit nader te bekijken bij jezelf. Hiervoor heb ik een werkboek gemaakt. Neem even de tijd om terug te kijken op jouw gedrag, taalgebruik en verwachtingen en begin het jaar nog beter.

Kan het zijn dat je last hebt van perfectionisme?
En wil je hiervan af?

Karin van Toor

Terugbelverzoek

Stel me een vraag, boek een sessie, stuur me een mailtje, om door de bomen het bos weer te zien en ook jouw mogelijkheden (of die van je kind) te benutten. Ik help je graag!

Onderpresteren hoogbegaafdheid

Plan je sessie hier

Meer inzicht in hoe jouw zoon of dochter leert leren en zijn of haar doorzettingsvermogen en zelfvertrouwen toeneemt?