6 stappen om onderpresteren te keren
Het keren van onderpresteren vereist het leren van nieuw gedrag, gewoonten en houding. Dit geldt niet alleen voor het kind, maar ook voor de ouders, de leerkrachten en de omgeving.
Sylvia Rimm schreef hierover het boek ‘Why Bright Minds Get Poor Grades’ waar de aanpak vooral vanuit het onderwijs beschreven staat.
Deze drieledige benadering van het keren van onderpresteren heeft Sylvia Rimm uitgewerkt in het Trifocale Model.
Deze aanpak kan werken, maar het is mogelijk dat het onderpresteren een diepere oorzaak heeft, dat jouw kind er niet eens aan toe komt om huiswerk te maken, geen enkele moeite doet, kan doen, om iets te bereiken. Dan kunnen de 10 stappen van Michael D. Whitley verbetering opleveren.
Het Trifocale Model tegen onderpresteren
De drie factoren in dit model zijn het kind, de thuis- en de schoolomgeving en het bestaat uit de volgende stappen;
1. Assessment/analyse
2. Communicatie
3. Aanpassen van verwachtingen
4. Identificatie met rolmodel
5. Aanvullen/verbeteren van ontbrekende vaardigheden
6. Aanpassingen op school en thuis
Stap 1 – Analyse van het onderpresteren
Vaststellen op welke manier je kind onderpresteert door een assessment, dat bestaat uit een intelligentie-, talenten- en creativiteitstest, observaties en een interview met de ouders.
Stap 2 – Communicatie
Een gelijkwaardig gesprek tussen ouders en leraren. Hierin wordt met respect wederzijds gesproken en krijgt niemand de schuld. Bovendien wordt er dan gesproken over mogelijk afhankelijkheid, onvermogen of dominantie van de leerling. En natuurlijk komen actuele onderwerpen aan de orde
Afhankelijkheid, onvermogen of dominantie van de leerling zichtbaar door;
• Vraagt regelmatig om uitleg en uitleg van de instructie
• Worden er vragen gesteld bedoeld om aandacht te krijgen of om informatie te verkrijgen?
• Draagt een beloning bij aan verbetering bij ongeorganiseerd langzaam en werken
• Wordt er alleen gewerkt wanneer een volwassene in de buurt is of kan er zelfstandig gewerkt worden
• Is in staat om de passende lesstof te leren of is er een tekort aan vaardigheden zowel in de klas als individueel
• Is met zichzelf begaan (arme ik) wanneer nieuw werk aangeboden wordt. Deze symptomen verminderen bij aandacht van een volwassene/ Is met zichzelf begaan bij instructie of opdracht op specifieke gebieden terwijl de uitdaging aangegaan wordt op gebieden waar ze goed in is.
• Laat thuis dit gedrag zien; zeuren, klagen, aandacht vragen, emotionele uitbarsting en onsportief/ laat dit gedrag zelden zien, zeker niet het klagen en zeuren
• Leert alleen wanneer één op één instructie is gegeven, niet in een groep zelfs niet met verschillende instructiestijlen/ kan sneller leren bij één op één instructie, maar leert ook efficiënt in een groep wanneer er rekening gehouden wordt met de (on)mogelijkheden
Stap 3 – Aanpassen van verwachtingen
Voor leerlingen is het belangrijk dat ouders en kinderen een realistische verwachtingen zodat er haalbare doelen gesteld kunnen worden. Deze positieve en realistische verwachtingen zijn noodzakelijk om meer in eigen mogelijkheden te gaan geloven.
De kern van faalangst zit bij de verwachting. Het kind heeft vaak een hele andere verwachting, dan diegene die de opdracht geeft. De lat wordt vaak te hoog gelegd.
Het is belangrijk om verwachtingen over een opdracht duidelijker te omschrijven. Daardoor kan het kind realistischer verwachtingen inschatten en het gevoel het niet te kunnen te lijf te gaan. Dit speelt zeker ook een rol bij instrumentaal muziekonderwijs wanneer je gericht ben op het resultaat in plaats van op het proces
Stap 4 – Identificatie met rolmodel
Leerlingen kunnen aangemoedigd worden om zich te identificeren met de juiste rolmodellen. Dit kan het presteren stimuleren en laten zien dat het OK is om hoge prestaties neer te zetten.
Stap 5 – Aanvullen/verbeteren van ontbrekende vaardigheden
Onderpresteerders missen soms vaardigheden die nodig zijn om tot betere prestaties te komen, executieve-, leervaardigheden. Het corrigeren van dergelijke ontbrekende vaardigheden moet zorgvuldig gebeuren.
Met korte termijnbegeleiding, zodat er geen noodzaak ontstaat om de leraar of ouder te manipuleren en de leerling de relatie gaat ervaren tussen resultaat en inzet.
Laten we bouwen aan vertrouwen en zelfvertrouwen
Stap 6 – Aanpassingen op school en thuis
Het is belangrijk dat haalbare kortetermijndoelen worden gesteld, zodat de leerling succeservaringen opdoet, zowel thuis als op school.
Zo’n doel voor de korte termijn kan bijvoorbeeld zijn dat de leerling thuis het huiswerk maakt, of zorgt dat de juiste boeken meegenomen worden zodat een les beter blijft hangen en er een beter resultaat wordt behaalt voor de toets (lange termijndoel).
Was je zelf een onderpresteerder?
Het onderpresteren van jouw kind maakt ook deel uit van het gezinssysteem, waarin iets maakt dat jouw kind niet functioneert op een passend niveau.
Ook als ouder heb je een rol hebt in het (onder)presteren, van je kind. Begrip en inzicht hierin is een belangrijke stap en vaak al een groot deel van de oplossing van het probleem van onderpresteren.
Om meer inzicht te krijgen kan je jezelf een aantal vragen stellen.
Je kind wil je vaak een bepaalde ervaringen geven of besparen. Zeker wanneer je zelf perfectionistisch of prestatiegericht bent.
Kan het zijn dat je verantwoordelijkheden uit handen neemt?-
• Hoe communiceer je met je kind?
• Lever je misschien vaak commentaar?
Einddoel bij onderpresteren
• Dat je kind positiever is en weer gemotiveerd
• Dat je kind op school overwegend positief bekeken en beoordeeld wordt.
• Dat je kind slaagt op school en in zijn verdere leven kan studeren, werken en presteren op een passend niveau, waar de meeste voldoening en levensvreugde uit te halen is.
Vooral dat je kind weer plezier heeft in leren, op welk gebied dan ook
Belangrijkst is dat je kind meer is en doet dan school – Relatie
Wacht niet te lang met ingrijpen.
Hoe langer je wacht, hoe moeilijker het wordt om de houding van je kind bij te schaven.
Zullen wij eens samen aan de slag gaan zodat ook jouw kind weer plezier krijgt in leren?
Meer artikelen

Emotieregulatie bij hoogbegaafde kinderen: is daar wel ruimte voor?
Wat betekent emotieregulatie bij hoogbegaafde kinderen eigenlijk? Een kind dat weer rustig is, hoeft vanbinnen nog niet gereguleerd te zijn. In dit blog onderzoek ik het verschil tussen emoties controleren en werkelijk reguleren. Over heftige emoties, de reactie van de volwassene, co-regulatie en het belang van signale

Hoogbegaafd en anders bedraad: wat als leren anders verloopt?
Anders bedraad is geen label, maar een uitnodiging om nieuwsgierig te kijken naar hoe een kind leert. Wanneer sommige hoogbegaafde kinderen informatie, verbanden en betekenis anders verwerken, vraagt dat misschien niet om méér oefening, maar om een andere route naar dezelfde ontwikkeling.

Jezelf zijn in een omgeving die je probeert te veranderen
Sommige hoogbegaafde kinderen passen zich zo aan dat we niet zien wat ze onderweg kwijtraken. In dit bericht lees je wat er gebeurt wanneer aanpassen ten koste gaat van wie ze zijn en wat zij daarin nodig hebben.






