Executieve functies, je brein als dirigent

Executieve functies, je brein als dirigent
‘Jij moet echt is wat aan je executieve functies doen, nou heb je weer je boeken niet bij je’ Dat was zo’n beetje de strekking van de woorden die naar zijn hoofd werden geslingerd. Jaap was er toch echt van overtuigd dat hij al zijn boeken meegenomen had, maar bij de ontdekking dat dat niet zo was, voelde hij de bui al hangen.
Die docent van aardrijkskunde die toch al niet zoveel geduld had, gaat helemaal los wanneer je iets niet bij je hebt of wanneer je iets niet gemaakt hebt.
En soms wordt daar bij Jaap ook nog aan toegevoegd ‘je bent toch zo slim, dat zou jou toch wel moeten lukken’. Jaap kan dan wel door de grond zakken, nee het liefst loopt hij dan gewoon weg, uit die vervelende les. Maar ja, dat lost het ook niet op. Bah, die stomme school.
Executieve functies
Ja met die term wordt vaak gesmeten wanneer de resultaten, zeker van een hoogbegaafd kind, achterblijven. Maar wat zijn dat dan, die executieve functies?
Executieve functies zijn eigenlijk wat een dirigent is voor een orkest. Hij zorgt ervoor dat iedereen het juiste stuk op de lessenaar heeft, dat iedereen op tijd begint en eindigt, dat er aantekeningen worden gemaakt en natuurlijk dat de emoties worden beheerst zodat het muzikale verhaal goed te volgen is.
Dit zijn de functies om te zorgen dat je uitvoert (execute-uitvoeren) wat je opgedragen krijgt door jezelf of een ander. Ze zorgen ervoor dat je doet wat je wil doen.
Wil jij hier meer over weten en ontdekken wat jouw sterke – en zwakke executieve functies zijn?
Boosheid kan een heftige emotie zijn
Jaap die voelt de boosheid opkomen, kan niet meer meedoen met de les, doordat hij nog steeds boos is. Boos op de docent en boos op zichzelf. Het lukt hem niet om te bedenken hoe hij dan wel mee zou kunnen doen. Hij zit heel de les te mokken, doet totaal niet mee waardoor het een verloren lesuur is.
De dirigent in je brein dat zijn je executieve functies
Wat Jaap hier nodig heeft, is die dirigent in zijn brein. Die zorgt dat hij zijn emoties weer onder controle krijgt, die het voor elkaar krijgt om beter om te gaan met zijn frustratie. Die hem helpt om goed te concentreren zodat hij steeds beter wordt.
Door die dirigent in je brein kan je kijken naar de verschillende mogelijkheden om iets voor elkaar te krijgen. Want muziek kan je op verschillende manier uitvoeren en soms ontbreekt er wel eens een speler in het orkest.
Er zijn veel hoogbegaafde kinderen die zich dom voelen en ik vind dat zo naar voor hen. Gelukkig kan ik ze helpen zodat ze beter om kunnen gaan met hun frustraties, met hun heftige gevoelens, beter leren plannen en organiseren en ja nadenken over hun doen en laten.
Je dom voelen door minder ontwikkelde executieve functies
Twee executieve functies, planning en organisatie
Jaap dacht toch echt dat hij vanmorgen alle boeken in zn tas had gegooid. Maar wanneer hij eraan terugdenkt heeft hij dat wel heel snel gedaan, doordat hij op het allerlaatste moment is opgestaan en snel ‘alle’ boeken erin gegooid. Natuurlijk is het dan handig om een avond van tevoren je boeken in te pakken en eventueel een checklist te maken van alles wat je mee moet nemen en gedaan moet hebben.
Zo kom je niet voor onaangename verrassingen te staan.
Tsja, over planning gesproken, zijn huiswerk doet hij op het allerlaatste moment en toetsen besteed hij heel veel tijd aan en omdat hij een paar dagen voor de toets begint is dat altijd wel even stressen. Als hij in een week twee of drie toetsen heeft, nou dan is het huis te klein.
Zeker wanneer hij geen idee heeft hoe hij dan iets moet leren, wanneer het onduidelijk is wat hij hoe moet doen, dan gaat hij maar uitstellen, word kwaad op zijn moeder als zij hem aan zijn schoolwerk herinnerd.
Het ontwikkelen kost tijd.
Natuurlijk zijn die executieve functies niet even snel ontwikkeld, maar de kinderen die gelijk na de zomervakantie begonnen zijn, die ontvingen een compliment dat ze hun huiswerk goed hadden gemaakt en al hun spullen bij zich hadden.
Bovendien weten ze nu hoe ze wat moeten leren, waardoor ze effectief aan de slag kunnen. Hierdoor hebben ze nog lekker veel tijd over om te doen wat ze echt zelf willen.
Deze inhoud komt van YouTube. Die partij kan cookies plaatsen.
De dirigent van het orkest
Een paar weken later waren de rollen omgedraaid. Jaap mocht voor de allereerste keer voor een echt orkest staan. Dit is bijna te gek om waar te zijn, want weet jij wat hij meemaakte? Eén van de orkestleden had niet de juiste muziek op de lessenaar en dat was ….
Wat zou jij doen als je Jaap was?
Meer artikelen

Emotieregulatie bij hoogbegaafde kinderen: is daar wel ruimte voor?
Wat betekent emotieregulatie bij hoogbegaafde kinderen eigenlijk? Een kind dat weer rustig is, hoeft vanbinnen nog niet gereguleerd te zijn. In dit blog onderzoek ik het verschil tussen emoties controleren en werkelijk reguleren. Over heftige emoties, de reactie van de volwassene, co-regulatie en het belang van signale

Hoogbegaafd en anders bedraad: wat als leren anders verloopt?
Anders bedraad is geen label, maar een uitnodiging om nieuwsgierig te kijken naar hoe een kind leert. Wanneer sommige hoogbegaafde kinderen informatie, verbanden en betekenis anders verwerken, vraagt dat misschien niet om méér oefening, maar om een andere route naar dezelfde ontwikkeling.

Wanneer hoogbegaafdheid als probleemgedrag gezien wordt
Gedrag van hoogbegaafde kinderen wordt vaak gezien als probleemgedrag. Lees waarom gedrag soms iets heel anders laat zien dan gedacht wordt

